Na negen jaar kamperen weer een dak boven het hoofd

Niets echt nodig, behalve de liefde

byronbay01.jpg
Na negen jaar rond de wereld te hebben gefietst, is het even genoeg voor Dick Verschuur (52) en Els Schaap (48). Tijdens hun reis raakten ze steeds meer onthecht van hun bezit. Een voor een lieten ze de zekerheden van een vaste baan, een huis en een pensioen achter zich. Terug in Nederland maken ze de balans op. “We hebben minder bezit dan ooit, maar zijn rijker teruggekomen en meer van elkaar gaan houden.”

Dick Verschuur is druk bezig met het aanleggen van telefoon en internet op de bovenverdieping van de stolpboerderij die ze huren in Heerhugowaard. Hij en zijn vrouw zijn amper drie weken terug van hun fietsreis rond de wereld. “We hebben tijdens die reis alle zekerheden laten varen. Mensen verklaarden ons voor gek. Maar we hebben binnen een week weer een huis gevonden en allebei een nieuwe baan. Ik ga de pr en marketing doen bij fietsspeciaalzaak Vittorrio en Els is cliëntbegeleider bij een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Blijkbaar kun je met negen jaar reiservaring zelfs op je 48e en 52e meteen aan de slag.” Na negen jaar geleefd te hebben met wat ze op hun fiets bij zich hadden, was het weerzien met de 10 m³ spullen uit de opslag een schok. “We hadden meer dan de helft van onze bezittingen weggedaan en alleen dierbare dingen en de hoognodige huisraad bewaard. Dat was nog heel veel. Ik heb net weer twee verhuisdozen met ansichtkaarten ongelezen weggegooid. Daar konden we toen geen afstand van doen. Ik realiseer me nu dat zo’n persoonlijke boodschap alleen telt op het moment dat iemand hem schrijft. Veel kaarten waren van mensen die uit ons leven zijn verdwenen. Het zijn allemaal souvenirs uit je verleden, die je meesleept.”
Dat hij in hun nieuwe huis toch weer een boekenkast zou timmeren, had Verschuur niet verwacht. “Er zat nog een halve meter gesigneerde Maarten Biesheuvels in de dozen en alle boekenweekgeschenken vanaf 1932. Die van de laatste negen jaar ontbreken. De verzamelaar in mij twijfelt er dan toch over of ik die nog moet aanschaffen. Maar nee, dat ga ik niet doen. Op onze reis hebben we ontdekt dat we volmaakt tevreden kunnen zijn met absoluut niets. Dat betekent niet dat we hier als kluizenaars gaan leven. We hebben van al onze spullen alleen het essentiële overgehouden, daar genieten we nu van.”

Timboektoe
Ooit was hun grote droom om, wanneer Verschuur 55 zou zijn, een huisje in Frankrijk te kopen en dan van het leven te gaan genieten. Daarvoor werkten ze ieder minstens 60 tot 70 uur per week. Hij als grafisch vormgever, zij als mede-eigenaar van een drukkerij. Hun plan kwam op losse schroeven te staan toen Verschuur zwaar overspannen werd. “Op dat moment realiseerden we ons dat niet iedereen 55 wordt en dat we nu moesten gaan genieten”, vertelt hij. Een kop boven een paginagrote advertentie in de Volkskrant, Op een Gazelle zie je meer dan in een Jaguar, bracht hen op het idee om na zijn herstel een lange fietstocht te maken. Wat begon als een sabbatical om een nieuwe richting te vinden voor hun bestaan, werd een manier van leven. Het plan was om naar Gibraltar te fietsen en terug. Maar in Gibraltar lonkte Afrika. Ze kochten een kaart van West-Afrika, waarop ze Timboektoe ontdekten. Daar keerden ze pas om, om de tienduizend kilometer terug naar hun woonplaats Katwijk aan Zee te aanvaarden. “Terug in Nederland bleken we niets gemist te hebben van alles wat daarvoor belangrijk voor ons was. Zoals boeken, cd’s, kleding en meubels. Met ons tentje en de inhoud van tien fietstassen waren we minstens zo gelukkig als met alle luxe thuis. Onderweg zijn we losgekomen van ons leven zoals we dat kenden.” Verschuur zegde zijn baan op en Schaap verkocht haar aandeel in het familiebedrijf. Van het geld dat ze voor later gespaard hadden besloten ze nog een etappe vast te plakken aan wat begon te lijken op een heuse wereldreis. Vrienden zouden hun huis ondertussen aan badgasten verhuren.


Hebberigheid
De volgende etappe voerde hen van Katwijk naar de Noordkaap, en van daaruit omlaag naar Madrid. Vervolgens vlogen ze naar Buenos Aires en fietsten ze naar Ushuaia, het puntje van Vuurland, om verder dwars door Zuid-, Midden- en Noord-Amerika naar Alaska te peddelen. Drieëneenhalf jaar en 55.000 kilometer later staan ze opnieuw in hun eigen huis vol spullen. Niets hiervan is essentieel voor geluk, beseffen ze. Verschuur: “Het is zo raar om bijvoorbeeld je keukenspullen terug te zien, nadat je jarenlang op één gaspitje hebt gekookt. Al die apparaten moeten het koken gemakkelijker maken, maar ze zorgen vooral voor extra afwas en nemen veel kastruimte in beslag. En de maaltijden die je ermee kookt zijn niet per se smakelijker dan die je bereidt op één pitje.” Ook de rijkgevulde boekenkast zet hem aan het denken. Waarom bewaar ik al die boeken, die ik waarschijnlijk nooit meer lees of herlees, vraagt hij zich af. Word ik er gelukkiger van? Of wil ik anderen imponeren met wat ik allemaal gelezen en verzameld heb? Idem voor zijn cd-collectie en zijn verzameling Bob Dylan-opnames die acht vierkante meter kastruimte beslaat. “Allemaal hebberigheid en verzamelwoede”, concludeert hij. “Al je bezit is ballast die je meezeult. Hoe meer spullen je verzamelt, hoe groter je huis moet zijn en hoe harder je daarvoor moet werken. The things you own, will end up owning you.”

Kippenvoer
Verschuur en Schaap hadden de smaak te pakken en hun spaargeld was nog niet op. Daarom besloten ze voor onbepaalde tijd verder te gaan met hun leven op de fiets. Hun volgende reisdoel werd gek genoeg Nederland. “De jaren dat we fietsten waren de mooiste van ons leven, maar ze hadden ook een schaduwkant”, vertelt Verschuur. In veel landen waar wij het zo naar onze zin hadden, heerste enorme armoede. In Senegal kwamen we kinderen tegen die met blikjes ‘kippenvoer’ langs de weg liepen. Dat waren Korankinderen, kinderen voor wie de ouders niet langer konden zorgen. Van de gierst, rijstkorrels en zaden die ze overdag bijeen bedelden, kookte de imam ’s avonds pap. Dat waren ontmoetingen die aan ons geweten bleven knagen.” Om iets ‘terug te doen’, richtten Verschuur en Schaap Stichting Klein Verzet op. De stichting ondersteunt kleinschalige, maar kansrijke onderwijsprojecten in de de derde wereld. Ze wilden een jaar door Nederland fietsen om in alle uithoeken dialezingen te houden over hun reis. De opbrengst van die lezingen, de verkoop van T-shirts, een kalender en een cd-rom met alle verhalen en reisfoto’s waren voor de stichting.
Ditmaal deden ze voor vertrek afstand van hun huis, dat aanvoelde als een blok aan het been. “We wilden niet weer iemand opzadelen met de zorg voor onze spullen. Alles wat in de opslag duurder was dan het al dan niet tweedehands opnieuw aanschaffen, ging weg. Bij alle persoonlijke bezittingen vroeg ik me af wat mijn kinderen ermee zouden doen, als wij er niet meer zijn. Als ik dat niet kon verzinnen: weg ermee! Alleen de fotoalbums, een aantal zelfgemaakte meubels en goede keukenapparatuur hebben we bewaard.” En de boeken? “Een deel daarvan hebben we verdeeld onder vrienden, een ander deel geveild voor Klein Verzet.”

Voldaan
Ze fietsten uiteindelijk twee jaar door Nederland en haalden meer dan € 200.000 op voor de goede doelen die ze ondersteunen. Daarna vervolgden ze hun wereldreis. Na een jaar fietsen door Australië, twee maanden in Indonesië en drie maanden door Europa terug naar Nederland, is het echter mooi geweest. Verschuur: “We zijn voldaan. Onderweg zagen we dat andere mensen op dezelfde plek meer plezier hadden dan wij. Voor ons was deze manier van leven gewoon geworden. Wat ook meespeelt, is dat onze ouders oud beginnen te worden. Daarom hebben we besloten om voorlopig te stoppen.”
In hun halve stolpboerderij maken ze de balans op van hun reis. “Afrika was het hoogtepunt en Australië het dieptepunt van onze reis. Er is niets, een absolute leegte. In andere landen kun je je verliezen in een kleurrijke cultuur of de prachtige natuur. In Australië ben je aangewezen op jezelf en op elkaar. Als je daar een jaar lang gelukkig kunt zijn samen, dan kun je met heel weinig leven. Dat is het belangrijkste wat we geleerd hebben onderweg: dat we niets echt nodig hebben, behalve de liefde.”

Wereldfietsers?

dickenelsoppadIn ruim negen jaar reden Dick en Els ruim 111.000 kilometer door vijf continenten. Ze doorkruisten ruim vijftig landen en stonden met hun fietsen op  een paar van 's werelds meest afgelegen plekken. Tijdens die reis hebben ze geschreven en gefotografeerd.
Het resultaat daarvan vind je op deze website. Honderden reisverhalen en duizenden foto's; met het doel anderen te inspireren tot een omslag in het leven.
Voor degenen die niet gaan fietsen maar liever thuis blijven staan er bijna honderd wereldrecepten.

Inmiddels zijn Dick en Els gestopt met fietsen en wonen ze in Den Haag. De fietsen staan in de schuur en hun tent is ingepakt. Els werkt "in de zorg". Dick is grafisch vormgever en bouwt websites.
2fietsenoppad224