Handgemaakte fietsen uit Noord Holland

De twee beste fietsen ter wereld?

Dick en ElsIn februari 1997 staan er twee nog nauwelijks gebruikte fietsen in ons schuurtje. Fietsen van een groot merk. Goed genoeg om een weekend door Drenthe mee te fietsen en zelfs goed genoeg om een behoorlijke Pyreneeën-col mee te bedwingen. We trapten met deze fietsen de Mont Aigoual op en af en reden er mee door de Deense heuvels en de Engelse Cotswolds.



Prima fietsen dus, maar niet prima genoeg voor ons plan: een retourtje Timboektoe op de fiets! Het is vanaf het begin duidelijk dat we voor deze onderneming fietsen nodig hebben waar we helemaal blind op kunnen vertrouwen. Onverwoestbare fietsen die (en dat is misschien wel de belangrijkste eis) toch zó simpel zouden moeten zijn dat ze - wanneer er dan onverhoopt iets mee zou gebeuren - door elke smid in een achterafgat gerepareerd kunnen worden.
Dus: géén aluminium of titanium frame maar een frame dat gemaakt is van staal. Staal is dan wel zwaarder dan aluminium maar heeft wel als voordeel dat het taaier is en dat het eerst scheurt voordat er een breuk ontstaat. Bovendien kun je een stalen frame bij eventuele breuk solderen. Die voordelen heeft aluminium niet. Aluminium breekt ineens, zonder waarschuwing en is dan ook niet meer te repareren. Zeker niet in een Berberdorpje in het zuiden van Marokko.
Het schakel- en remsysteem van de fiets zou zo simpel mogelijk moeten zijn. Zó simpel dat we bij eventuele pech zelf reparaties kunnen uitvoeren. Zelfs in de Sahara. Zonder gebruik te hoeven maken van allerlei speciaal gereedschap. We zijn allebei namelijk niet opgeleid voor fietsenmaker. Vandaar dat alles aan onze fiets simpel moet zijn. Simpel en betrouwbaar.

Dick en ElsIn de werkplaats van Vittorio Rijwielen worden door Frank Groot maatfietsen gemaakt. Volledig met de hand!
Nadat de maten van de klant genomen zijn ontstaat
er langzaam een fiets.


Dát zijn de eisen voor de fietsen die we denken nodig hebben voor onze reis. Anders gezegd; het zijn de gegevens waarmee we onze zoektocht beginnen. Een stalen frame, liefst van Reynolds 531 buizen en voorzien van een simpel te repareren versnellings- en remsysteem. We willen tourfietsen met 28 inch wielen en géén ATB-fietsen met 26 inch wielen.
Al snel blijkt dat de keuze beperkt is. Het komt er op neer dat er slechts drie of vier fabrikanten zijn die een soortgelijke fiets in hun programma hebben. Op deze fabrieksfietsen zijn bovendien allerlei (voor ons onnodige) accessoires en extra's aangebracht zoals een bracketdynamo, licht, standaard, kettingbeschermer, verende zadel- en stuurpen. Allerlei dingen die ook weer kapot kunnen gaan en waar je onderweg dus meer last dan gemak van hebt. Volkomen overbodige ballast die we er tóch weer af zouden slopen. De prijs staat dan in geen enkele verhouding met wat we over houden. Maar, leerzaam is het wel. Er gaat een nieuwe wereld voor ons open. We leren in vlot tempo allerlei technische dingen over iets wat steeds moeilijker te vinden lijkt. We komen er bijvoorbeeld achter dat alle industriële bagagedragers vervaardigd zijn van aluminium. Met als logisch gevolg dat bagagedragerbreuk naast lekke banden de meest voorkomende vorm van pech onderweg is. Voor aluminium bagagedragers geldt het zelfde als voor een frame bij breuk in den vreemde is dit niet te lassen.
Ook zullen we op zanderige pistes in Mauritanië, Senegal en Mali heel slecht vooruit kunnen komen op banden met een breedte van 28 of 32mm. Eigenlijk moeten we daar 38 of 40mm monteren. Dit betekend weer dat we een aangepast frame nodig zouden hebben met wijdere vorken. De voor de hand liggende oplossing zou zijn om een ATB-frame te nemen met daarin 26 inch velgen waardoor een grotere keuze in vooral bredere banden mogelijk wordt.
Maar dat willen we niet. We zoeken naar een touring- of randonneurframe met 28' wielen omdat dat lekkerder fietst op asfalt. En 90% van onze reis gaat over asfalt. Vandaar.
Wat betreft die wielen is het ook al snel duidelijk dat 32 spaken per wiel waarschijnlijk regelmatig spaakbreuk zal betekenen. Waarom niet beter 48 spaaks velgen en assen monteren? Tandemkwaliteit. Kortom: Tijdens onze zoektocht wordt lijst met eisen alsmaar groter en het lijstje met mogelijke kandidaten omgekeerd evenredig korter. In de veronderstelling een definitieve keus maken besluiten we om twee of meer dagen naar de fietsrai te gaan. Het is dan inmiddels begin maart. Op de RAI staan duizenden verschillende fietsen uitgestald die we volgens ons lijstje vergelijken. We laten ons in zowat iedere stand voorlichten. Maar: ook hier blijkt al snel wat we al wisten wat wij willen is niet zomaar te koop. Het wordt er al met al niet eenvoudiger op.
Thuisgekomen, na de eerste dag, besluiten we om dan toch maar uit het fabrieksaanbod de minst slechte (maar wél de kostbaarste) fiets te kiezen.
We zullen er alle accesoires afslopen die we denken niet nodig te hebben. De luxe onderdelen willen we dan vervangen door simpele en daardoor eenvoudig te repareren zaken. Het is een oplossing waar we beiden eigenlijk niet erg gelukkig mee zijn want op die manier wordt de aanschaf van twee wereldfietsen nogal begrotelijk.

Dick en ElsLinks: Het solderen van zadelbuis op de trapaslug.

Rechts: Het frame is in dit stadium al bijna klaar. Alleen de staande achtervork ontbreekt hier nog

 


De volgende ochtend reizen we opnieuw af naar de fietsrai. Een beetje in mineurstemming . We willen een aantal ding en nog een allerlaatste keer met elkaar vergelijken maar vinden het moeilijk kiezen. Het idee om weer een hele dag op die beurs rond te sjokken staat ons ook tegen. Het is die dag erg mooi weer en dat helpt ook niet mee. Je kunt beter buiten spelen op zo'n dag.
Eenmaal op de rai aangekomen slenteren we bij toeval een kleine stand in. Vittorio Handgemaakte Fietsen uit Heerhugowaard. Er staan twee of drie tandems en misschien zes fietsen, beslist niet meer. De stand is heel eenvoudig ingericht. Wel hangen er opvallend veel aanzichtkaarten uit allerlei verre uithoeken van de wereld. Er hangt een heel prettige sfeer. Iedereen die er binnenkomt wordt warm en hartelijk begroet, alsof het goede vrienden zijn of familie.
We raken in gesprek met eigenaar Frank Groot en vertellen hem van onze plannen en wensen: twee fietsen voor een retourtje Timboektoe. Hij wijst ons met een soort vanzelfsprekende blik een van de fietsen aan. Het blijkt dat we onze fietsen precies kunnen laten maken zoals wij ze willen hebben. Een volledig handgemaakt stalen frame van het type buis dat we zoeken. Alle frame-maten aangepast aan onze eigen anatomie. Opgebouwd met een eenvoudig en onverwoestbaar schakel- en remsysteem. Met bagagedragers van stalen buis. Twee maanden later staan ze voor ons klaar. Twee fantastische Vittorio randonneurs. De allerbeste fietsen ter wereld! Fietsen met een levenslange garantie op het frame en de dragers.

Dick en Els Het trapstel is (net als het balhoofd) van het Franse merk Stronglight en heeft 48-38-28 tanden. Op de foto is duidelijk te zien dat het middelste blad met een extra set bladboutjes verstevigd is.

 


Dick en ElsDragers met levenslange garantie! De voordragers zijn verhoogde lowriders. Door deze slimme vondst is het mogelijk om ook boven het voorwiel nog wat bagage te vervoeren. Een slaapzak of een opgerold Therm-a-Rest matje kun je daar prima kwijt. De achterdrager is aan de bovenkant zeer smal. Door deze constructie komen de achtertassen iets schuin en dichter tegen het frame hangen. Hierdoor geeft het geheel tijdens het fietsen een bijzonder stabiele indruk. Wanneer je er goed naar kijkt valt meteen het simpele ontwerp op. De dragende delen zijn uit één buis gebogen waardoor een bijzonder stijve constructie is ontstaan. Hierdoor is er nauwelijks kans op lasbreuk. Maar het grootste voordeel van deze dragers is natuurlijk dat ze vervaardigd zijn van stalen i.p.v. aluminium buis. Als er dan al iets breekt is het te repareren!


Mooi hè? Op die twee fietsen reden we in de zomer van 1997 over de LF-routes kris-kras door Nederland en in het najaar vanuit Katwijk naar Land's End in Cornwall en terug. Op 8 mei 1998 vertrokken we naar Timboektoe. Een ongelofelijke reis die uiteindelijk dertien maanden zou duren. We reden onze Vittorio's over de lengteas van de Pyreneeën naar Santiago de Compostela en een rondje door Galicië. Vandaar naar het uiterste zuiden van Portugal en weer terug omhoog, door de Alentejo en de Spaanse Extremadura. We reden door het Rifgebergte in Marokko en kruisten tot drie keer toe over het Atlasgebergte. We fietsten honderden kilometers dwars door de Sahara en uiteindelijk - via allerlei bizarre omwegen in Mauritanië, Senegal en Mali - bereikten we op 30 december van dat jaar Timboektoe. Vanuit Timboektoe fietsten we het hele eind ook weer terug naar Nederland. Opnieuw via een schitterende omweg. Terug door Mali, Senegal, Gambia, de Casamance, Marokko, Spanje, opnieuw de Pyreneeën. Over het centraal massief en een rijtje mooie Franse Alpentoppen terug naar huis. In totaal bijna twintigduizend fantastische kilometers.

Het vertrouwen in onze fietsen is inmiddels grenzenloos. Met die zelfde fietsen beginnen we namelijk ook aan deze nieuwe onderneming; de omweg naar Alaska. Vo or ons liggen vijfenzestigduizend fietskilometers die we in iets meer dan drie jaar onder ons weg willen trappen. Op onze Vittorio's!

Dick en Els

Waar gaan we heen?

Onze eerste etappe gaat van Katwijk aan Zee naar Göteborg over een afstand van ongeveer duizend kilometer. We vertrekken op 23 mei. Zonder al te veel lekke banden zullen we daar rond 7 juni arriveren.
Het traject in Nederland loopt via Laren en Zwolle naar Emmen. Vanaf Emmen volgen we dan de 'Jutland Fietsroute', een fietsroute die ons - in het spoor van de vikingen - naar Skagen in het uiterste noordoosten van Denemarken zal voeren. Deze route is mooi beschreven door Clemens Sweerman in een fraai uitgevoerd boekje, uitgegeven door uitgeverij Pirola in Schoorl, in samenwerking met de 'Fietskaart Informatie Stichting'. Vanuit Skagen fietsen we een stukje terug naar Fredrikshavn en nemen vandaar de ferry naar Göteborg.