JanJang Bureh, het Stonehenge van Afrika

Fifty Dalassi, fifty Dalassi

Dick en Els

Zo'n vijfentwintig kilometer noordwestelijk van Janjang Bureh op de noordelijke oever van de Gambia River ligt het plaatsje Wassu. De weg er naar toe is een brede laterietweg. Zwaar wasbord.
Vlak voor Wassu is er een zandpad dat naar de steencirkels voert. Een stuk of acht cirkels van rechtop staande rode stenen, in grootte variërend van één tot tweeënhalve meter. Ze zijn er neergezet in cirkels met een doorsnede van vier tot zeven meter. Onderzoek heeft uitgewezen dat deze stenen hier al minstens tweeduizend jaar staan. Wie ze er geplaatst heeft en waarom is ­ net als overigens in Stonehenge ­ een raadsel. Hier hebben opgravingen uitgewezen dat het in ieder geval om een begraafplaats gaat. Net als in Stonehenge gaat er iets verstillends van het geheel uit.

19-01-1999 Janjang Bureh 47 km 12344 km
Baroba, de oude beheerder van de plek vraagt een klein bedrag entreegeld en geeft ons een beduimeld setje A-4tjes waarop we allerlei wetenswaardigheden over de stenen kunnen lezen.
We zijn vandaag de eerste en enige bezoekers. Het is er prettig stil. Vredig. Wanneer Els in haar eentje langs de stenen wandelt blijf ik met Baroba achter. Hij spreekt ontzettend slecht Engels en zelfs van z'n gebaren begrijp ik niets. Uit een koeltas tovert hij twee flesjes lauwe Coca-Cola... "Ten-ten Dallasi... yes?"
Ineens springt hij op en wijst naar Els en vervolgens naar onze portemonnee die naast me op het bankje ligt.
"Fifty dalassi, fifty dalassi!" Opgewonden zwaait hij met z'n armen door de lucht.
"Fifty dalassi, see... fifty dalassi!"
'Wat krijgen we nu weer' denk ik en kijk naar Els... 'Shit!' Ze heeft zich buiten het pad begeven en staat binnen één van de cirkels.
"Fifty dalassi, fifty dalassi!", kraait de man opnieuw, daarbij opnieuw naar Els wijzend.
"Lazer nou gauw op", bluf ik in het Nederlands "Als we niet buiten de paden mogen komen dan had dat wel op een bordje mogen staan. Al die geiten die hier rondlopen houden zich ook niet aan de regels! Fifty dalassi boete... rot op... eikel!"
De man geeft niet op en probeert m'n portemonnee te pakken. Ik geef hem een duw maar dat helpt niet.
"Fifty dalassi, give me!"
Het wordt me nu te dol en ik wil hier zo snel mogelijk weg, voordat deze situatie uit de hand gaat lopen. Die negers proberen uit elke blanke geld te kloppen. Geërgerd roep ik Els die inmiddels al weer op de terugweg is. De oude man verdwijnt in z'n hokje en komt weer naar buiten, opgewonden schreeuwend, met een geldbiljet in z'n hand. "Fifty dalassi... see... fifty dalassi!" Hij houdt het dwingend voor mijn neus. Opnieuw duw ik hem weg.
"Els, kom daar vandaan... alweer gezeik over geld... weg hier!"
Opnieuw houdt de man het biljet voor m'n gezicht... 'kijk dan toch lul' lijkt hij te bedoelen. Ik begrijp er niks van. Het is een biljet van vijftig dalassi... "See... fifty dalassi... fifty dalassi!" Ik moet er naar kijken... Dán zie ik ineens wat de man de hele tijd bedoeld. Op de achterzijde van het biljet is één van de steencirkels afgebeeld die hier te zien zijn. Het is de cirkel waar Els zo-even middenin stond. "Fifty dalassi, fifty dalassi!".

Dick en Els
Baroba, de oude beheerder van de plek vraagt een klein bedrag entreegeld Fifty dalassi

Dick en Els
drie inwoners van Janjang Bureh

Dick en Els
Onderweg in de Casamance Een restaurant

Dick en Els
Op weg naar Kafountine Pech onderweg