Op de drempel van de antieke wereld

Çok Tesekkür ederim!


Dick en Els

Na tien jaar zijn we terug in Istanboel. We zijn benieuwd. Allebei. Héél benieuwd. We zijn benieuwd hoe we deze stad, na een wereldreis van bijna tien jaar, voor de tweede keer gaan beleven. Zullen we ons net zo laten verbijsteren als toen? Of zijn we inmiddels zo blasé dat we zelfs Istanboel 'gewoon' vinden?
Na een ontbijt in de koude kelder van ons pansyon wandelen we door de stegen van het oude Sultanahmet omhoog naar het Hippodrome en stellen daar met vreugde vast dat we, ook nu weer, volledig overweldigd zijn door wat we zien. Waar ter wereld zie je in één blik zoveel grootsheid? De obelisken, de Blauwe Moskee en de overweldigende Aya Sofia. We slenteren over Altmeydai, langs het oude park in de richting van Divan Yohu Cad, kopen een sesamkrakeling en ruiken gepofte kastanjes. Een schoenenpoetser wenkt ons maar lacht als hij ziet dat we sandalen dragen. Een man komt naast ons lopen. Hij is vriendelijk. 'Let me invite you in my shop... you must see my carpets!'. We glimlachen en verontschuldigen ons. 'Maybe tomorrow...'
Langzaam slenteren we in de richting van de Grand Bazaar, gaan er een café binnen en bestellen daar thee met baklava. Warm en zoet. Çok Tesekkür ederim!

Dick en Els
Tijdens zijn regeringsperiode (1609-1617) liet Sultan Ahmet I een moskee bouwen die groter en mooier moest worden dan de Aya Sofia die een paar honderd meter verderop staat. Sultan Ahmet Camii wordt, vanwege de blauwe tegels binnen, ook wel de Blauwe Moskee genoemd. Het is de enige moskee in Istanboel met zes minaretten (evenveel als de grote moskee van Mecca).

Dick en Els
Sultan Ahmet Camii is volledig in gebruik en daarom gesloten tijdens de gebedstijden.

Dick en Els
Buiten, op de trappen van de moskee wordt handel uitgevent. Vrouwen proberen Kashmir doeken te verkopen, een theeventer wacht vergeefs op klanten, een oude man leurt met spul waarvan je denkt dat niemand het nodig heeft. Dag in, dag uit... al jarenlang.

Dick en Els
Naast de Eminyonu moskee (bij de Galatabrug) wordt duivenvoer verkocht. Er zijn drie officiële stalletjes waar je voor een paar centen een schoteltje graan krijgt. Naast de moskee wassen de mannen hun handen, voeten en gezicht voordat ze naar binnen gaan. Het is een ritueel dat begint met het reinigen van de mond , daarna wordt de neus gewassen, vervolgens het gezicht, de armen, de nek, oren, hals en als laatste de voeten. Ieder deel wordt drie maal gereinigd.

Dick en Els
Al wandelend door de stad viel het ons vooral op hoezeer het dagelijkse straatbeeld afwijkt van dat wat je in je hotelkamer op televisie ziet. De meeste vrouwen dragen lange rokken en jassen, hoofddoekjes of burka's. Op de reclamebilboards, in tijdschriften en op televisie krijg je een heel ander beeld van de Turkse samenleving. Dat staat haaks op de werkelijkheid.
Een ander fenomeen in Istanboel zijn de arzuhalci. Mannen die nog een paar Lira verdienen met een oude schrijfmachine. Ze tikken een petitie of een officieel document, met twee doorslagen, klaar terwijl je wacht.

Dick en Els
Tegeltableau's bij een ingang van een haman.

Dick en Els
De Aya Sofia werd gebouwd gedurende de regeringsperiode van keizer Justinian (527-565) op de plek waar eerder de Byzantijnse Acropolis stond (en dáárvoor al twee eerdere Aya Sofia's). Justinian's kerk was klaar in het jaar 537 en deed - als de grootste kerk die het christendom ooit gekend heeft - dienst tot Mehmet de veroveraar Constantinopel in het jaar 1437 de stad in trok. Vanaf dat moment was de Aya Sofia een moskee. Vanwege de betekenis die het gebouw heeft voor zowel het chritelijke geloof als voor de islam werd het gebouw in 1934 door Atatürk tot nationaal museum verklaard. Sindsdien staat het gebouw eigenlijk constant in de steigers. De restauratie wordt gedeeltelijk gefinancierd door Unesco.

Dick en Els
Eenmaal binnen vallen de grote steigers nauwelijks op en kun je, voor dat wat je ziet, slechts één woord vinden: Adembenemend!

Dick en Els
In de loop der eeuwen heeft de Aya Sofia onderdak gegeven aan allerlei gelovigen (die er allemaal hun sporen hebben achter gelaten). Het is ruim vijfhonderd jaar lang een moskee geweest...

Dick en Els
... maar daarvoor ook bijna duizend jaar een kerk.

Dick en Els
28 - De indrukwekkende obelisk vann Theodosius op het Hippodrome naast de Sultan Ahmet Camii werd ongeveer 1450 jaar voor onze jaartelling in Egypte uit graniet gehouwen en in het jaar 390 door de Byzantijnse keizer Theodosius naar Constantinopel gehaald.
29 - Uitzicht op de Suleymaniye Camii vanaf de Galatabrug. Vanf de tweede ring heb je een geweldig uitzicht over de stad (maar het is niet aan te raden voor mensen met hoogtevrees).

Dick en Els
31-32 - Op de Galatabrug staan honderden vissers. Ze staan er vierentwintig uur per dag, jaar in, jaar uit. Ze vangen mezgit, visjes van nauwelijks tien centimeter lengte die, wanneer eenmaal gebakken, een lekkernij schijnen te zijn.

Dick en Els
33-35 - Naast de Eminönü Camii wachten vrouwen tot hun echtgenoten terugkomen van het middaggebed. Kastanjeventers verkopen er hun handel.

Dick en Els
36 - De Metro van Istikal naar Tünel is de kortste ter wereld (en de oudste van Europa). In de vierhonderd meter die het traject lang is stijg je zestig meter. Weer buiten stap je op een ander fenomeen voor een ritje naar Taksim; de fameuze houten tram (37). Het straatbeeld in Istanboel wordt ook bepaald door de honderdduizenden gele taxi's die er rijden.

Dick en Els
De Grand Bazaar

Dick en Els

Dick en Els

Dick en Els

Dick en Els

Dick en Els
40-48 Lokum (Turkish Delight) is er in variëteiten vormen te koop. Met pistache, walnoten, amandelen of hazelnoten. In blokjes, rollen of balletjes. Héérlijk!

Dick en Els
Op zoek naar souvenirs? Theeglaasjes (49), een waterpijp (50) of een heuse Turkse tulband (51).

Dick en Els
De Grand bazaar is ook de plek waar je dagelijkse dingen kunt kopen. Scheerkwasten bijvoorbeeld, of een theepot.

Dick en Els
Turkse muiltjes? Of toch liever een nazar boncugu (een amulet dat bescherming biedt tegen het boze oog)?

Dick en Els
In de Egyptische Bazaar koop je kruiden

Dick en Els
Peper, kerrie, zongedroogde tomaten en safraan... vooral safraan.

Dick en Els
Noten olijven en zuidvruchten.

Dick en Els
Overal in Istanboel zie je mannen een spelletje doen. Dammen, schaken en tavla. ( dat wij kennen als backgammon). Ieder loos moment wordt gevuld.

Dick en Els
Vooral in de waterpijpcafé's waar mannen hun thee drinken en aan een pijp lurken.

Dick en Els
Thee komt er in honderden smaken en kleuren.

Dick en Els
En overal, overal worden tapijten verkocht. In iedere straat of steeg. Vanuit kelders en uit de kofferbakken van auto's. Overal zie je tapijten.

Dick en Els
Tapijten, tapijten, tapijten, kussens, tapijten, kussens, tapijte, kleden en kelims... overal!

Dick en Els
Opnieuw tavla. Bloedserieus.

Dick en Els
Wat Istanboel extra leuk maakt is de bloeiende straathandel. Bejaarde mannetjes leuren met pinda's, je kunt er voor een Lira bij een boyaci je schoenen laten poetsen en...

Dick en Els
... en wie kent niet deze heerlijke simit?

Dick en Els
Bijna iedere toerist in Istanboel kent deze man: de chocoladeverkoper van Taksim. Onze favoriet: puur met pistache.

Dick en Els
In Istanboel koop je geen patat of een kroket wanneer je pide kunt eten of een broodje makreel naast de Galatabrug.

Dick en Els
Voor een glas wrangzoet granaatappelsap (pomegrenate) betaal je 3 YTL.

Dick en Els

Dick en Els

Dick en Els
En in de eettentjes in Sultanahmet kun je aanwijzen wat je zou willen proeven. Kip met gegratineerde aardappelpuree, lamsworstjes, gekruide gehaktballetjes, gevulde tomaten, gegrillde aubergine... aaaaah!

Dick en Els
De Turkse dagbladen. Vette sensatie!

Dick en Els
Het uitzicht vanaf ons balkon over de Zee van Marmara en de haven. We gaan het nog missen!

Lees deze maand ook:
Wervelende derwisjen - Religieuze mystiek of gewone folklore?